عنوان :
تاثيرآموزش مديريت استرس با رويکرد شناختي رفتاري بر بهزيستي روانشناختي و پيروي از درمان در مبتلايان به بيماري عروق کرونر قلب(CHD)
چکيده
اين پژوهش با هدف بررسي اثربخشي آموزش مديريت استرس به شيوه ي شناختي- رفتاري بر ميزان بهزيستي روانشناختي و متابعت درماني در بيماران مبتلا به بيماري عروق کرونر قلب انجام شد. در اين پژوهش با استفاده روش نمونه گيري در دسترس و از بين بيماران قلبي عروقي در دامنه سني 30 تا 65 سال بودند که طي بهار1393 ، به مرکز قلب تهران مراجعه نمودند.، 40 نفر به عنوان نمونه انتخاب گرديدند و در دو گروه گواه و آزمايش به روش گمارش تصادفي جايگزين شدند. پس از اجراي پيش آزمون که با استفاده از پرسشنامه هاي متابعت کلي و متابعت اختصاصي، پرسشنامه بهزيستي روانشناختي- 84 سوالي ريف و پرسشنامه جمعيت شناختي مولف به عمل آمد، گروه آزمايش تحت 8 جلسه هفتگي آموزش مديريت استرس به شيوه ي شناختي- رفتاري قرار گرفته و گروه گواه نيز در ليست انتظار قرار گرفتند. پس آزمون نيز با همان ابزارها انجام گرفت. نتايج تحليل کواريانس نشان داد که آموزش مديريت استرس به شيوه ي شناختي - رفتاري در افزايش متابعت کلي و جزئي تاثير معناداري دارد (05/0P<) از سوي ديگر اين آموزش در افزايش ميزان بهزيستي روانشناختي بيماران مبتلا به بيماري عروق کرونر قلب نيز موثر بوده است. (05/0P<). نتايج اين پژوهش بر ارتقاي ميزان متابعت درماني بيماران مبتلا به بيماري عروق کرونر قلب به واسطه آموزش مديريت استرس به شيوه ي شناختي – رفتاري و تاثير آن در بهزيستي روانشناختي اين بيماران تاکيد مي نمايد.
کليد واژه ها: مديريت استرس به شيوه ي شناختي - رفتاري، متابعت درماني، بهزيستي روانشناختي.
تاثيرآموزش مديريت استرس با رويکرد شناختي رفتاري بر بهزيستي روانشناختي و پيروي از درمان در مبتلايان به بيماري عروق کرونر قلب(CHD)
فهرست مطالب
عنوان ................................................. صفحه
فصل اول :کليات طرح
1-1 مقدمه................................................. 1
1-2 بيان مساله............................................ 2
1-3 ارزش و اهميت پژوهش................................... 5
1-4 اهداف پژوهش........................................... 5
1-4-1 اهداف اصلي.......................................... 5
1-4-2 اهداف فرعي.......................................... 6
1-5 فرضيه هاي پژوهش....................................... 6
1-5-1 فرضيات اصلي......................................... 6
1-5-2 فرضيات فرعي......................................... 7
1-6 تعاريف نظري و عملياتي................................. 7
1-6-1 تعاريف نظري......................................... 7
1-6-2 تعاريف عملياتي ..................................... 7
فصل دوم :ادبيات و پيشينه پژوهش
2-1 مقدمه................................................. 10
2-2 گفتار اول: متابعت درماني.............................. 11
2-2-1 تعريف متابعت درماني................................. 11
2-2-2 عوامل موثر بر متابعت ................................ 15
2-2-2-1 ويژگيهاي بيماري و درمان .......................... 15
2-2-2-2 ويژگيهاي بيمار................................... 17
2-2-2-3 ويژگيهاي پزشک و سيستم خدمات بهداشتي و درماني ...... 19
2-2-4 راهبردهاي ارتقاء متابعت.............................. 21
2-2-4-1 بهبود ارتباط پزشک ، بيمار وفراهم کنندگان سلامتي ..... 22
2-2-4-2 استفاده از روش هاي رفتاري.......................... 22
2-2-4-3 افزايش حمايت اجتماعي .............................. 23
2-3 گفتار دوم: بيماريهاي قلبي - عروقي...................... 24
2-3-1 تعريف بيماريهاي قلبي - عروقي......................... 24
2-3-3 بيماريهاي عروق کرونر قلب (CHD)....................... 25
2-3-4 روشهاي درمان بيماري کرونري قلب....................... 25
2-3-4-1 درمانهاي دارويي................................... 26
2-3-4-2 آنژيوپلاستي........................................ 26
2-3-4-3 عمل جراحي باي پس (CABG)............................ 27
2-3-5 عوامل خطر ساز بيماري هاي قلبي ....................... 28
2-3-6 متابعت در بيماران قلبي – عروقي....................... 31
2-3-7 عوامل مؤثر بر متابعت بيماران قلبي – عروقي........... 32
2-3-7-1 دانش و آگاهي...................................... 32
2-3-7-2 باورها و نگرش ها................................... 33
2-3-7-3 آشفتگي روانشناختي................................. 34
2-3-7-4 حمايت اجتماعي..................................... 35
2-3-7-5 خودکارآمدي........................................ 36
2-3-7-6 متغيرهاي جمعيت شناختي.............................. 36
2-3-8 مداخلات مؤثر بر متابعت بيماران قلبي - عروقي ........... 37
2-3-9 حمايت اجتماعي....................................... 38
2-4 گفتار سوم: بهزيستي روانشناختي......................... 39
2-4-1 تعريف بهزيستي روانشناختي............................ 39
2-4-2 بهزيستي روانشناختي و روانشناسي مثبت.................. 41
2-4-3 زيربناي فلسفي مطالعه بهزيستي روانشناختي.............. 42
2-4-4 مفهوم سازي يك الگوي چند بعدي بهزيستي روانشناختي...... 43
2-4-5 عوامل موثر بر بهزيستي روانشناختي..................... 45
2-4-6 شخصيت و بهزيستي روانشناختي........................... 47
2-4-7 مسائل فرهنگي و بهزيستي روانشناختي.................... 48
2-4-8 هويت و بهزيستي روانشناختي............................ 49
2-4-9 سلامت جسمي و بهزيستي روانشناختي....................... 50
2-5 مديريت استرس به شيوه شناختي- رفتاري.................... 51
2-5-1 فنون رفتاري در آموزش مديريت استرس.................... 52
2-5-1-1- آرميدگي.......................................... 52
2-5-1-2- مراقبه........................................... 52
2-5-1-3- تصويرسازي ذهني................................... 53
2-5-1-4- پسخوراند زيستي................................... 54
2-5-1-5- فعال سازي رفتاري................................. 55
2-5-1-6- تنفس ديافراگمي.................................. 56
2-5-1-7- آموزش خودزاد..................................... 58
2-5-2- فنون شناختي–رفتاري................................ 60
2-5-2-1- باز سازي شناختي.................................. 61
2-5-2-2- تحريفات شناختي و بازسازي شناختي.................... 62
2-5-2-3- آگاهي، شناسايي و ارزشيابي افکار خودآيند............ 63
2-5-3- آگاهي از استرس و نشانه ها و تاثيرات استرس......... 64
2-5-4- مسئله گشايي....................................... 65
2-5-5- مديريت خشم........................................ 67
2-5-6- ابرازگري.......................................... 68
2-5-7- حمايت اجتماعي..................................... 69
2-6 پيشينه پژوهشي........................................ 70
2-6-1 پيشينه داخلي....................................... 71
2-6-2 پيشينه خارجي....................................... 72
2-7 جمع بندي............................................. 74
فصل سوم : روش پژوهش
3-1-مقدمه................................................. 76
3-2-روش پژوهش ............................................ 76
3-3 -جامعه آماري.......................................... 77
3-4 نمونه و روش نمونهگيري ................................. 77
3-5 ابزار................................................. 80
3-5-1 مقياس متابعت کلي (GAS) و متابعت اختصاصي (SAS)........ 80
3-5-2 مقياس بهزيستي روانشناختي- 84 سوالي ريف............... 81
3-5-3 پرسشنامه جمعيت شناختي محقق ساخته..................... 81
3-6-روش اجرا.............................................. 82
3-7 ملاحظات اخلاقي.......................................... 83
3-8-روش آماري تجزيه و تحليل دادهها......................... 83
فصل چهارم : تجزيه وتحليل آماري
4-1 مقدمه................................................ 84
4-2 بررسي توصيفي متغيرهاي جمعيت شناختي.................... 84
4-3 آمار استنباطي و بررسي فرضيهها......................... 88
فصل پنجم : بحث و نتيجه گيري
5-1 مقدمه................................................ 108
5-2بحث در يافته هاي پژوهش................................ 109
5-3 نتيجه گيري........................................... 122
5-4 محدوديت ها و پيشنهادات پژوهش.......................... 123
5-4-1 محدوديت هاي پژوهش.................................. 123
5-4-2 پيشنهادات پژوهش.................................... 124
5-4-3 پيشنهادات کاربردي.................................. 125
منابع و مأخذ............................................. 126
پيوست1.................................................. 142
پيوست2.................................................. 152
پيوست3.................................................. 155
چکیده انگلیسی ........................................... 156
فهرست جدول ها
عنوان............................................... صفحه
جدول 3-1: طرح پيش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل...... 77
جدول 3-2: شرح مختصر از جلسات درمانی.................. 79
جدول 4-1: ميانگين، انحراف معيار نمرات متغير توزيع سني به تفکيک گروههاي نمونه............................................... 84
جدول 4-2: فراواني و درصد توزيع متغير جنسيت در دو گروه کنترل و آزمايشي 85
جدول 4-3: فراواني و درصد توزيع متغير وضعيت تأهل در دو گروه کنترل و آزمايشي.................................................... 85
جدول 4-4: فراواني و درصد توزيع متغير تحصيلات در دو گروه کنترل و آزمايشي.................................................... 86
جدول 4-5:فراواني و درصد توزيع سابقه بيماري هاي قلبي در دو گروه کنترل و آزمايشي............................................. 87
جدول 4-6: فراواني و درصد توزيع سابقه مصرف سيگار در دو گروه کنترل و آزمايشي.................................................... 87
جدول4-7: آزمون شاپيروويلک در مورد پيش فرض نرمال بودن نمرات متغيرها در جامعه 88
جدول4-8: آزمون لوين جهت سنجش فرض برابري واريانسها براي کليه متغيرهاي پژوهش.................................................... 89
جدول4-9: ميانگين، انحراف معيار نمرات متابعت درماني کلي به تفکيک مراحل و گروهها.............................................. 90
جدول٤-10: نتايج آزمون t براي مقايسه ميانگين ها در پيش آزمون متابعت درماني کلي................................................. 90
جدول نتايج4-11: نتايج تحليل کوواريانس مربوط به تأثير آموزش مديريت استرس به شيوه ي شناختي – رفتاري
بر متابعت درماني کلي بيماران........................ 91
جدول4-12: ميانگين، انحراف معيار نمرات متابعت درماني اختصاصي به تفکيک مراحل و گروهها............................................ 92
جدول٤-13: نتايج آزمون t براي مقايسه ميانگين ها در پيش آزمون متابعت درماني کلي................................................. 93
جدول نتايج4-14: نتايج تحليل کوواريانس مربوط به تأثير آموزش مديريت استرس به شيوه ي شناختي – رفتاري
بر متابعت درماني اختصاصي بيماران.................... 93
جدول 4-15: ميانگين، انحراف معيار نمرات بهزيستي روانشناختي به تفکيک گروهها.................................................... 94
جدول٤-16: نتايج آزمون t براي مقايسه ميانگين ها در پيش آزمون بهزيستي روانشناختي.......................................... 94
جدول نتايج4-17: نتايج تحليل کوواريانس مربوط به تأثير آموزش مديريت استرس به شيوهي شناختي – رفتاري
بر بهزيستي روانشناختي بيماران قلبي................... 95
جدول 4-18: ميانگين، انحراف معيار نمرات پذيرش خود به تفکيک گروهها 96
جدول٤-19: نتايج آزمون t براي مقايسه ميانگين ها در پيش آزمون پذيرش خود 97
جدول نتايج4-20: نتايج تحليل کوواريانس مربوط به تأثير آموزش مديريت استرس به شيوهي شناختي – رفتاري
بر پذيرش خود بيماران قلبي............................ 98
جدول 4-21: ميانگين، انحراف معيار نمرات روابط مثبت با ديگران به تفکيک گروهها.............................................. 98
جدول٤-22: نتايج آزمون t براي مقايسه ميانگين ها در پيش آزمون روابط مثبت با ديگران.............................................. 98
جدول نتايج4-23: نتايج تحليل کوواريانس مربوط به تأثير آموزش مديريت استرس به شيوه ي شناختي – رفتاري
بر روابط مثبت با ديگران بيماران قلبي................. 98
جدول 4-24: ميانگين، انحراف معيار نمرات خودمختاري به تفکيک گروهها 99
جدول٤-25: نتايج آزمون t براي مقايسه ميانگين ها در پيش آزمون خودمختاري 99
جدول نتايج4-26: نتايج تحليل کوواريانس مربوط به تأثير آموزش مديريت استرس به شيوهي شناختي – رفتاري
بر خودمختاري بيماران قلبي........................... 100
جدول 4-27: ميانگين، انحراف معيار نمرات تسلط بر محيط به تفکيک گروهها 101
جدول4-28: نتايج آزمون t براي مقايسه ميانگين ها در پيش آزمون تسلط بر محيط.................................................... 101
جدول نتايج4-29: نتايج تحليل کوواريانس مربوط به تأثير آموزش مديريت استرس به شيوهي شناختي – رفتاري
بر تسلط بر محيط بيماران.............................. 102
جدول 4-30: ميانگين، انحراف معيار نمرات زندگي هدفمند به تفکيک گروهها 102
جدول نتايج4-31: نتايج تحليل کوواريانس مربوط به تأثير آموزش مديريت استرس به شيوهي شناختي – رفتاري
بر زندگي هدفمند بيماران.............................. 102
جدول 4-32: ميانگين، انحراف معيار نمرات رشد فردي به تفکيک گروهها 103
جدول٤-33: نتايج آزمون t براي مقايسه ميانگين ها در پيش آزمون رشد فردي 103
جدول نتايج4-34: نتايج تحليل کوواريانس مربوط به تأثير آموزش مديريت استرس به شيوهي شناختي – رفتاري
بر رشد فردي بيماران قلبي............................ 104
فهرست شکل ها
عنوان.................................................. صفحه
شکل 4-1: درصد توزيع فراواني جنسيت شرکت کنندگان در گروه هاي نمونه 85
شکل 4-2: درصد توزيع فراواني وضعيت تأهل شرکت کنندگان در گروه هاي نمونه 86
شکل 4-3: درصد توزيع فراواني وضعيت تحصيلات شرکت کنندگان در گروه هاي نمونه....................................................... 87
شکل 4-4: درصد توزيع فراواني سابقه بيماري قلبي شرکت کنندگان در گروه هاي نمونه ................................................. 88
شکل 4-5: درصد توزيع فراواني متغير سابقه مصرف سيگار شرکت کنندگان در گروه هاي نمو................................................. 88
تاثيرآموزش مديريت استرس با رويکرد شناختي رفتاري بر بهزيستي روانشناختي و پيروي از درمان در مبتلايان به بيماري عروق کرونر قلب(CHD)