رابطه مهاجرت با تاخیر در ازدواج جوانان در شهرتهران در سال 1394
(مطالعه موردی منطقه پنج)
فهرست مطالب
چکیده 1
فصل اول: 3
کلیات پژوهش 3
1-1- مقدمه 4
1-2- بیان مسئله 5
1-3- اهمیت و ضرورت مساله 6
1-4- اهداف پژوهش 8
1-4-1- هدف اصلی 8
1-4-2- اهداف فرعی 9
1-5- فرضیه های پژوهش 9
1-5-1- فرضیه اصلی 9
1-5-2- فرضیه های فرعی 9
1-5- تعریف مفاهیم و اصطلاحات پژوهش 9
1-5-1- تعاریف نظری وعملیاتی 9
فصل دوم 13
مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق 13
2-1- مقدمه 14
بخش اول: ادبیات تحقیق 14
2-2- تعریف جوانان از دیدگاه جمعیت شناسی 14
2-3- جوان از دیدگاه روان شناسی 15
2-4- جوان از دیدگاه جامعه شناسی 15
2-5- مهاجرت 16
2-6- انواع مهاجرت 16
2-7- علل مهاجرت: 17
2-7-1- عوامل آموزشی 17
2-7-2- عوامل اقتصادی 17
2-7-3- عوامل اجتماعی 18
2-7-4- عوامل جمعیت شناختی 19
2-8- پیامد های مهاجرت 21
2-8-1- پيامدهاي مهاجرت از روستا به شهر: 22
2-8-2- آثار مهاجرت نسبت به مبدا: 22
2-8-3- آثار مهاجرت نسبت به مقصد: 23
2-8-4- آثار مهاجرت نسبت به کل کشور 24
2-9- نتايج و اثرات مهاجرت 25
2-9-1- نتايج منفي و مثبت مهاجرت در سرزمين هاي مهاجرفرست 25
2-9-2- نتايج منفي و مثبت مهاجرت در سرزمين هاي مهاجرپذير 26
2-10- ازدواج : 27
2-10-1- ازدواج در مناطق روستایی 28
2-11- تاخیر در ازدواج 28
2-12- مبانی نظری 31
2-12- 1- نظریه ی دوركيم 31
2-12-2- تئوری مدرنیزاسیون ویلیام گود 33
2-12-3- تئوری گزینش معقولانه هکتر 34
2-12-4- تئوری نوگرایی آنتونی گیدنز 34
2-12-5- تئوری رابرت . کی مرتن 35
2-13- دیدگاههای اقتصادی مهاجرت 36
2-13-1- نظریه مهاجرتی آتور لوئیس 36
2-13-2- نظريه مهاجرت مايكل تودارو 37
2-13-3- نظریه مهاجرتی هریس و تودارو 39
2-13-4- لاري ساستاد 39
2-14- قوانین راونشتاین در خصوص مهاجرت 40
2-14-1- مهاجرت و مسافت 40
2-14-2- مهاجرت مرحله ای 40
2-14-3- جریان وضد جریان 40
2-14-4- اختلاف روستا-شهر در تمایل به مهاجرت 40
2-14-5- افزونی شمار زنان در بین مهاجرین مسافت کوتاه 40
2-14-6- تکنولوژی و مهاجرت 40
2-14-7- غلبه انگیزه های اقتصادی 40
2-15- نظريه علل انباشتي 41
2-16- جمعیت شناختی مهاجرت 41
2-16-1- افزایش و کاهش تعداد جمعیت 41
2-16-2- تغییر ترکیب جمعیت 41
2-16-3- تصریح رشد جمعیت شهری و تخفیف رشد جمعیت روستایی 42
2-16-4- نظریه ی فونکسیونالیسم ساختی : 42
2-17- چارچوب نظری 43
2-18- تحلیل مبانی نظریه : 45
بخش دوم: پیشینه پژوهشی 46
2-19- پیشینه پژوهش های خارجی 46
2-20- پیشینه پژوهش های داخلی 48
فصل سوم 53
روش اجرای تحقیق 53
3 -1- مقدمه 54
3-2- روش پژوهش 54
3-3- جامعه ونمونه آماری پژوهش 54
3-3-1- حجم نمونه 55
3-3-2- روش نمونه گیری 55
3-4- روش و ابزار جمع آوری اطلاعات 55
3-5- ویژگی های فنی (روایی ،پایایی )ابزار گرداوری داده ها 55
3-6- روش تجزیه و تحلیل داده ها 55
3-7- قلمرو پژوهش 56
3-7-1- قلمروی مکانی 56
3-7-2- قلمروی زمانی 57
فصل چهارم: 58
تجزيه و تحليل داده ها 58
4-1- مقدمه 59
4-2- بخش اول : يافته هاي توصيفي تحقيق 59
4-2-1- وضعيت جنسي پاسخگویان 59
4-2-2- سن پرسش شوندگان 60
4-2-3- محل تولد پرسش شوندگان 61
4-2-4- محل سکونت قبلی پرسش شوندگان 62
4-2-5- محل سکونت فعلی پرسش شوندگان 64
4-2-6- میزان تحصیلات پرسش شوندگان 64
4-2-7- نوع شغل پرسش شوندگان در مردان و زنان 66
4-2-8- سطح نگرش مهاجرین 67
4-2-9- مهاجرت گروهی- فردی 68
4-2-10- مهاجرت قومی 69
4-2-12- تأخیر در ازدواج جوانان 71
4-3- آزمون کالموگروف اسمیرنف تک نمونه(کلی)مهاجرت و تاخیر در ازدواج جوانان 72
4-4- استنباط آماري داده ها 73
4-4-1- فرضیه های پژوهش: 73
4-4-2- فرضیات فرعی 74
4-4-3- نوع شغل پرسش شوندگان در مردان 81
4-4-5- نوع شغل پرسش شوندگان در زنان 82
4-4-6- وضعیت درآمد پرسش شوندگان 84
4-4-7- توصيف متغيرهای اصلی پژوهش 85
4-5- وضعیت تحصیلی مهاجرین 86
4-5-1- وضعیت شغلی مهاجرین 88
4-5-2- سطح نگرش مهاجرین 89
4-5-3- مهاجرت گروهی-فردی 90
4-5-4- وضعیت قومی مهاجرین 91
4-5-5- وضعیت درآمد مهاجرین 93
4-5-6- تأخیر در ازدواج جوانان 94
4-6- آزمون کالموگروف اسمیرنف تک نمونه(کلی)مهاجرت و تاخیر در ازدواج جوانان 95
4-6-1- استنباط آماري داده ها 97
4-6-2- فرضیه های پژوهش: 97
4-6-3- فرضیات فرعی: 98
فصل پنجم 104
نتیجه گیری و پیشنهادات 104
5-1- مقدمه 105
5-2- تبیین نتایج پژوهش 105
5-3- محدودیتهای پژوهش 106
5-4-پیشنهادات برای پژوهش های آتی 107
منابع و ماخذ 108
منابع فارسی 108
منابع لاتین 110
ضمائم و پیوست ها : 111
الف) پرسشنامه 112
پیوست ب) خروجی های نرم افزاری 115
فهرست جداول
جدول 2-1- درصد جمعیت جوان کشور به تفکیک جنس:1385-1390: 15
جدول 2-2- آمار مهاجرت بین سالهای 1375 - 1390 26
جدول 2-3- آمار ازدواج سالهای1372 تا 1389 27
جدول 2-3- آمار ازدواج در شهر و روستا طی سالهای1335 تا 1385 28
جدول 2-4- میانگین سن ازدواج زنان و مردان در اولین ازدواج در سالهای 1345 تا 1390 30
جدول 2-5- درصد افراد ازدواج کرده 15- 19 ساله برحسب جنس به تفکیک نقاط شهری و روستایی 31
شکل 3-1 نقشه ی منطقه 5تهران 57
جدول4-1- توزيع فراواني نمونههاي پژوهش بر حسب جنسیت 59
جدول 4-2- توزیع فراوانی سن آزمودنی ها 60
جدول 4-3- توزیع فراوانی محل تولد آزمودنیها 61
جدول 4-4- توزيع فراواني محل سکونت قبلی آزمودنيها 63
جدول 4-5- توزيع فراواني محل سکونت فعلی آزمودنيها 64
جدول4-6- توزيع فراواني نمونههاي پژوهش بر حسب میزان تحصیلات 65
جدول4-7- توزيع فراواني نمونههاي پژوهش برحسب نوع شغل در مردان و زنان 66
جدول 4-8- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزیع فراوانی داده های 67
مربوط به نمره ی سطح نگرش مهاجرین 67
جدول 4-9- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزیع فراوانی داده های مربوط به نمره ی مهاجرت گروهی-فردی 68
جدول4-10- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزیع فراوانی 69
داده های مربوط به نمره ی وضعیت قومی مهاجرین 69
جدول 4-12- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزیع فراوانی داده های مربوط به نمره ی تاخیر در ازدواج جوانان 71
جدول 4-13- بررسی نرمالیتی متغیرهای تحقیق 72
جدول 4-14- ضریب همبستگی بین دو متغیرمهاجرت و تاخیر در ازدواج جوانان 73
جدول 4-15- ضریب همبستگی بین دو متغیرمهاجرت تحصیلی با تاخیر در ازدواج جوانان 74
جدول 4-16ضریب همبستگی بین دو متغیرمهاجرت شغلی با تاخیر در ازدواج جوانان منطقه 5شهر تهران 75
جدول 4-17- ضریب همبستگی بین دو متغیرنگرش مهاجرین با تاخیردر ازدواج جوانان 76
جدول 4-18- ضریب همبستگی بین دو متغیرمهاجرت گروهی-فردی با تاخیر در ازدواج جوانان 77
جدول 4-19- ضریب همبستگی بین دو متغیر مهاجرت قومی با تاخیر در ازدواج جوانان 78
جدول 4-20- ضریب همبستگی بین دو متغیر وضعیت درآمدمهاجرین با تاخیردر ازدواج جوانان منطقه5 شهر تهران 79
جدول4-21- توزيع فراواني نمونههاي پژوهش بر حسب نوع شغل در مردان 81
جدول4-22- توزيع فراواني نمونههاي پژوهش بر حسب نوع شغل در زنان 83
جدول4-23- توزيع فراواني نمونههاي پژوهش بر حسب وضعیت درآمد آنها 84
جدول 4-24- توصیف شاخص های آماری مهاجرت 85
نمودار 4-23- هیستوگرام نمره ی کل مهاجرت 86
جدول 4-25- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزيع فراواني داده های مربوط به نمره ی کل وضعیت تحصیلی مهاجرین 86
جدول 4-26- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزيع فراواني داده های مربوط به نمره کل وضعیت شغلی مهاجرین 88
جدول 4-27- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزیع فراوانی 89
داده های مربوط به نمره ی سطح نگرش مهاجرین 89
جدول 4-28- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزیع فراوانی 90
داده های مربوط به نمره ی مهاجرت گروهی-فردی 90
جدول4-29- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزیع فراوانی داده های مربوط به نمره ی وضعیت قومی مهاجرین 91
جدول 4-30- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزیع فراوانی 93
داده های مربوط به نمره ی وضعیت درآمدمهاجرین 93
جدول 4-31- توصیف شاخص های گرایش به مرکز و پراکندگی و توزیع فراوانی 94
داده های مربوط به نمره ی تاخیر در ازدواج جوانان 94
جدول 4-32- بررسی نرمالیتی متغیرهای تحقیق 95
جدول 4-33- ضریب همبستگی بین دو متغیرمهاجرت و تاخیر در ازدواج جوانان 97
جدول 4-34- ضریب همبستگی بین دو متغیرمهاجرت تحصیلی با تاخیر در ازدواج جوانان 98
جدول 4-35- ضریب همبستگی بین دو متغیرمهاجرت شغلی با تاخیر در ازدواج جوانان منطقه 5شهر تهران 99
جدول 4-36- ضریب همبستگی بین دو متغیرنگرش مهاجرین با تاخیردر ازدواج جوانان 100
جدول 4-37- ضریب همبستگی بین دو متغیرمهاجرت گروهی-فردی با تاخیر در ازدواج جوانان 101
جدول 4-38- ضریب همبستگی بین دو متغیر مهاجرت قومی با تاخیر در ازدواج جوانان 102
جدول 4-39- ضریب همبستگی بین دو متغیر ومهاجرت مالی با تاخیردر ازدواج جوانان منطقه5 شهر تهران 103
فهرست نمودار
- برحسب قانونی و غیر قانونی بودن (مهاجرت های قانونی و مهاجرت های غیر قانونی )(کتابی ،1370) 16
نمودار 2-1- مقایسه میانگین سن ازدواج در مناطق روستایی و شهری 30
نمودار 4-1- فراوانی جنسيت نمونههاي پژوهش 60
نمودار4-2- فراوانی میزان سن نمونه های پژوهش 61
نمودار4-3- فراوانی محل تولد آزمودنیها 62
نمودار4-4- فراوانی محل سکونت قبلی آزمودنیها 63
نمودار 4-5- 64
نمودار4-6- فراوانی میزان تحصیلات آزمودنیها 65
نمودار 4-8- هیستوگرام نمره ی کل سطح نگرش مهاجرین 67
نمودار 4-9- هیستوگرام نمره ی کل مهاجرت گروهی-فردی 68
نمودار4-10- هیستوگرام نمره ی کل مهاجرت قومی 69
نمودار 4-11- هیستوگرام نمره ی کل مهاجرت مالی 70
نمودار4-12- هیستوگرام نمره ی کل تاخیر در ازدواج جوانان 72
نمودار4-13- همبستگی نمرات کل مهاجرت با تاخیر در ازدواج جوانان منطقه 5شهر تهران 74
نمودار4-14- همبستگی نمرات کل مهاجرت تحصیلی با تاخیر در ازدواج جوانان منطقه5 شهر تهران 75
نمودار4-15- همبستگی نمرات کل مهاجرت شغلی با تاخیر در ازدواج جوانان 76
نمودار4-15- همبستگی نمرات کل نگرش مهاجرین با تاخیر در ازدواج جوانان 77
نمودار4-16- همبستگی نمرات کل مهاجرت گروهی-فردی با تاخیر در ازدواج جوانان 78
نمودار4-17- همبستگی نمرات کل مهاجرت قومی با تاخیردر ازدواج جوانان منطقه5 شهر تهران 79
نمودار4-18- همبستگی نمرات کل وضعیت درآمد مهاجرین با تاخیر در ازدواج جوانان منطقه5 شهر تهران 80
نمودار4-19- فراوانی نمونه های پژوهش بر حسب نوع شغل آنها در مردان و زنان 80
نمودار4-20- فراوانی نمونه های پژوهش بر حسب نوع شغل آنها در مردان 82
نمودار4-21- فراوانی نمونه های پژوهش بر حسب نوع شغل آنها در زنان 83
نمودار4-22- فراوانی نمونه های پژوهش بر حسب وضعیت درآمد 85
نمودار 4-24- هیستوگرام نمره ی کل وضعیت تحصیلی مهاجرین 87
4-25- نمودارهیستوگرام نمره ی کل وضعیت شغلی مهاجرین 88
نمودار 4-26- هیستوگرام نمره ی کل سطح نگرش مهاجرین 90
نمودار 4-27- هیستوگرام نمره ی کل مهاجرت گروهی-فردی 91
نمودار4-28- هیستوگرام نمره ی کل وضعیت قومی مهاجرین 92
نمودار 4-29- هیستوگرام نمره ی کل وضعیت درآمدمهاجرین 94
نمودار4-30- هیستوگرام نمره ی کل تاخیر در ازدواج جوانان 95
نمودار4-31- همبستگی نمرات کل مهاجرت با تاخیر در ازدواج جوانان منطقه 5شهر تهران 97
نمودار4-32- همبستگی نمرات کل مهاجرت تحصیلی با تاخیر در ازدواج جوانان منطقه5 شهر تهران 98
نمودار4-33- همبستگی نمرات کل مهاجرت شغلی با تاخیر در ازدواج جوانان 99
نمودار4-34- همبستگی نمرات کل نگرش مهاجرین با تاخیر در ازدواج جوانان 100
نمودار4-35- همبستگی نمرات کل مهاجرت گروهی- فردی با تاخیر در ازدواج جوانان 101
نمودار4-36- همبستگی نمرات کل مهاجرت قومی با تاخیردر ازدواج جوانان منطقه5 شهر تهران 102
نمودار4-37- همبستگی نمرات کل وضعیت درآمد مهاجرین با تاخیر در ازدواج جوانان منطقه5 شهر تهران 103
چکیده
ازدواج و زناشویی از جمله مسائل مهم حیات بشر در طول تاریخ بوده و هست. به همین خاطر، علاوه بر ادیان ، مورد توجه حوزه هاي علمی مختلف چون جامعه شناسی، حقوق، اقتصاد، روانشناسی، فلسفه و... بوده است. لذا پژوهش حاضر با هدف شناسایی رابطه ی مهاجرت با تاخیر درازدواج جوانان در منطقه ی 5 تهران انجام شده است. پژوهش حاضر از لحاظ روش اجراتوصیفی از نوع همبستگی می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه ی جوانان30-40 ساله مهاجرمنطقه ی 5 می باشد که کل جوانان مهاجردرسن معین شده که براساس اطلاعات مرکزامارایران که در این منطقه تعداد آنان 20946مستقر است. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 384 نفر تعیین گردید. به منظور انجام نمونه گیری از روش نمونه گیری احتمالی طبقه بندی سیستماتیک استفاده شد. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسش نامه ی محقق ساخته می باشد. اعتبار پرسشنامه توسط متخصصان در حوزه ی جامعه شناسان و جمعیت شناسان 86/0 به دست آمد و پایایی پرسش نامه نیز با به دست آمدن ضریب آلفای کرونباخ 93/0 تایید شد. نتایج پژوهش نشان داد که فرضیه اول: بین مهاجرت تحصیلی با تاخیردر ازدواج جوانان رابطه وجود دارد با توجه به یافته های پژوهش نشان داده شد که رابطه مثبت و معناداری بین مهاجرت تحصیلی با تاخیر در ازدواج جوانان وجود دارد(05/0p<) . لذا چنین استنتاج می شود که هرچه میزان تحصیلات در افراد مهاجر بالاتر می رود میزان تاخیر در ازدواج هم بیشتر می شود. بنابراین فرضیه مخالف رد و فرضیه تحقیق با اطمینان 95% تایید می¬شود. فرضیه دوم :بین مهاجرت شغلی باتاخیردرازدواج جوانان رابطه وجودداردبا توجه به یافته های پژوهش نشان داده شد که رابطه مثبت و معناداری بین مهاجرت شغلی و تاخیر در ازدواج جوانان وجود دارد (05/0p<). بنابر این چنین به دست می آید که هرچه میزان اشتغال و سطح شغلی افراد بالاتر است میزان تاخیر در ازدواج نیز بیشتر می باشد همچنین با توجه به ضریب همبستگی میزان این تاثیر 41/0 می باشد. بنابراین فرضیه مخالف رد و فرضیه تحقیق با اطمینان 95% تایید می¬شود. فرضیه سوم: بین نگرش مهاجرین با تاخیر در ازدواج جوانان رابطه وجود دارد . با توجه به یافته های پژوهش نشان داده شد که رابطه معناداری بین سطح نگرش مهاجرین با تاخیر در ازدواج جوانان وجود دارد (05/0p<). همچنین با توجه به ضریب همبستگی میزان این تاثیر 37/0 می باشد. بنابراین فرضیه مخالف رد و فرضیه تحقیق با اطمینان 95% تایید می¬شود. فرضیه چهارم: بین مهاجرت گروهی(فردی ،گروهی) با تاخیر در ازدواج جوانان رابطه وجوددارد. با توجه به یافته های پژوهش نشان داده شد که رابطه معناداری بین مهاجرت (گروهی، فردی) و تاخیر در ازدواج جوانان وجود دارد(05/0p<). همچنین با توجه به ضریب همبستگی میزان این تاثیر 47/0 می باشد. بنابراین فرضیه مخالف رد و فرضیه تحقیق با اطمینان 95% تایید می¬شود. فرضیه پنجم: بین مهاجرت قومی با تاخیر در ازدواج جوانان رابطه وجود دارد . با توجه به یافته های پژوهش نشان داده شد که رابطه معناداری بین مهاجرت قومی با تاخیر در ازدواج جوانان وجود دارد (05/0p<). همچنین با توجه به ضریب همبستگی میزان این تاثیر 36/0 می¬باشد. بنابراین فرضیه مخالف رد و فرضیه تحقیق با اطمینان 95% تایید می¬شود. فرضیه ششم: بین مهاجرت مالی با تاخیر در ازدواج جوانان رابطه وجود دارد . پژوهش نشان داده شد که رابطه معناداری بین مهاجرت مالی و تاخیر در ازدواج جوانان وجود دارد(05/0p<). همچنین با توجه به ضریب همبستگی میزان این تاثیر 43/0 می باشد. بنابراین فرضیه مخالف رد و فرضیه تحقیق با اطمینان 95% تایید می¬شود. برای ازمون فرضیه هاازازمون های ضریب همبستگی پیرسون ،جدول ماتریس، همبستگی چندمتغیربه کاربرده ایم.
واژگان کلیدی: ازدواج ،جوانان، مهاجرت ،تاخیر در سن ازدواج