فیزیولوژی استرس ماهیان و آبزیان
چکیده :
تاریخچه و مفهوم استرس
استرس دارای مفهوم فیزیولوژیک پیچیده ای می باشد.واژه استرس و تنش بیانگر حالت هومئوستازی یا تعادل و توازن بوده و نیروهای مزاحم و تهدید کننده را استرس زا می نامند .
اولین تعریف از هومئوستازی را Empedocles ارائه داد وی عدم توازن و هماهنگی را تحت عنوان بیماری نامید .
سپس Hippocrates نیروهای مزاحم طبیعت را به عنوان علل بیماری و نیروهای آرام بخش ذاتی موجودات زنده را به عنوان نیروهای التیام دهنده طبیعت بیان کرد .
در اوایل دهه 1900 ،Cannon(1945_1871) ثابت کرد که سیستم سمپاتو آدرنال مسئول هماهنگی پاسخ و جنگ یا گریز لازم جهت مواجهه با نیروهای مزاحم خارجی می باشد.وی نشان داد که اغتشاشات فیزیکی و هیجانات باعث بروز پاسخ های مشابه توسط موجودات زنده می شود . تئوری معاصر در مفهوم زیستی استرس بیانگر یک سیستم کامل استرس است که شامل ساختارهای نوروآناتومیک و عملکردی بوده که در جهت ایجاد تغییرات بیوشیمیایی ،فیزیولوژیک رفتاری به منظور حفظ هومئوستازی بدن شکل گرفت اند . این تئوری توسط تشکیلات اخیر در زیست شناسی اعصاب که ارتباط آناتومیک و عملکردی بین هیپوتالاموس و هسته های سمپاتیک در مغز را تعیین کرد قوت گرفته است.به طوری که سیستم های سمپاتوآدرنال و واکنش های تکمیلی گلوکوکورتیکوئیدی و کتکول آمین در حفظ هومئوستازی متابولیک و قلبی عروقی بسیار دخیل می باشند .
فهرست مطالب
فصل اول: استرس و طبقه بندی انواع آن.. 3
مراحل فیزیولوژیک بروز استرس... 4
1. تغییرات اولیه یا پاسخ های اولیه : 4
2.تغییرات ثانویه یا واکنشهای ثانویه : 4
بررسی انواع استرس در ماهیان. 5
بررسی اثرات استرس بر روی جانوران. 6
اثرات استرس های مزمن بر روی رشد و متابولیسم.. 8
فصل دوم: سیستم ایمنی در ماهیان و اثرات استرس بر آن.. 10
معنی ایمنی و تاریخچه مطالعات صورت گرفته. 11
بافت میلوئید و لنفومیلوئید در ماهیان. 11
3-سلول های کشنده طبیعی (NK): 15
4-سلول های فاگوسیت کننده (ماکروفاژ): 15
5-فاکتورهای همورال غیر اختصاصی: 15
ب-فاکتورهای بازدارنده تولید آنزیمی: 16
د-آگلوتینین ها و پرسپتین ها: 16
6-ایمنی غیر اختصاصی سلولار. 16
8-خون و شکل گیری سلول هال خونی.. 17
2-نوتروفیل ها یا هتروفیل ها 18
3-نقش سلول های فاگوسیت در التهاب و سایر انواع آن. 21
10-فاکتورهای کنترل کننده التهاب و فعالیت فاگوسیت ها 22
کنترل های هورمونی مکانیسم های دفاعی و تأثیر استرس بر روی سیستم ایمنی.. 23
اثرات هورمون های کورتیکواستروئیدی بر روی سیستم ایمنی.. 24
1-ماکروفاژها و سلول های فاگوسیت کننده 24
بررسی مهم ترین فاکتورهای سرکوب کننده ایمنی.. 26
1-افزایش توان دفاعی بوسیله محرکهای ایمنی.. 29
2-زمان استفاده از محرکهای ایمنی.. 30
3-تأثیرات فرعی ناشی از استفاده محرکهای ایمنی.. 30
فصل سوم: بررسی اندوکرینولوژی و محور HPI در ماهیان.. 31
بررسی مهمترین محورهای فیزیولوژیک درگیر با استرس در ماهیان. 34
1-اعمال متابولیکی کورتیزول. 34
الف-اثر کورتیزول بر متابولیسم کربوهیدراتها 34
ب-اثر کورتیزول بر متابولیسم پروتئین ها: (فاکتور پرتتئولتیک) 34
ج-اثر کورتیزول بر متابولیسم چربیها(فاکتور لیپولتیک) 35
2-اعمال تنظیم اسمزی کورتیزول. 35
3-تأثیرات استرس بر روی سیستم ایمنی سلولار. 35
4-پاسخ نسبت به عوامل استرس زا 35
فصل چهارم: بررسی اثرات استرس بر روی مکانیزم های تنظیم یونی و اسمزی در ماهیان.. 38
مکانیزم های تنظیم یونی و اسمزی در ماهیان. 39
بررسی مکانیزم های تنظیم اسمزی در ماهیان استخوانی: 39
1- ماهیان استخوانی آبهای شور. 39
2-ماهیان استخوانی آب شیرین.. 40
3-ماهیان استخوانی یوری هالاین.. 41
بررسی نقش اندوکرینولوژی در تنظیم یونی و اسمزی.. 42
تأثیر استرس بر روی مکانیسم های تنظیم اسمزی و یونی.. 44
ج- بروز حالت اسیدی در محیط زیست : 45
تأثیر استرس نگهداری بر روی سیستم تنظیم اسمزی.. 46
فصل پنجم : استرس در آبزی پروری.. 47
تقسیم بندی استرس در آبزی پروری.. 48
5 – فتوپریود ( تغییر رژیم های نوری ) 54
1 – استرس دستکاری و حمل و نقل.. 55
2 – استرس نگهداری و تراکم.. 56
فصل ششم: نقش استرس در تولید مثل ماهیان.. 61
تکثیر مصنوعی یا نیمه مصنوعی ( یا نیمه طبیعی) 62
موفقیت در تولیدمثل در ماهیان. 63
تأثیر استرس از طریق محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ گوناد. 64